BURSA'NIN TARİHİ

 

Tarih Boyunca Bursa (Ekrem Reşit Rey)

Nilüfer'in Tarihi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bursa Kronolojisi Bursa Kalesi    Bursa'nın Fethi      

 

Bursa Kütüğü  Bursa'nın Sit Alanları          Bursa'daki Hanlar    Bursa Ulucamii          Kaleiçi Osmanlı Yapıları                  Bursa Notları              Evliya Çelebi'nin İzinde              Müzecilik ve Bursa Osmanlı Döneminde Bursa ve Çevresinin Fetih Haritası        Çekirge Adı Nereden Gelir?                    Tarihi Mudanya Evleri                         Bursa Posta Damgası Eski Bursa'nın Yolları              Turistlerin Gözüyle Bursa                       1502 tarihli Bursa Belediye Kanunu   Kapalıçarşı Tarihi        Trilye ve Taş Mektep Tophane Bey Konağı Tahmini Çizimi Bursa'ya Gelen İlk Seyyah         Selanik'ten Bursa'ya (Ali Aksoy)     Süleyman Çelebi ve Komşuları              Bursa ve Kütahya Tarihinden Kesitler   At Pazarı - İvaz Paşa   Bali Bey Hanı              Tahtsız ve Bahtsız Şehzade: Cem       Bursa Çarşı ve Hanları 1-2-3-4           II. Beyazıd Devri Bursa Eserleri   Gölyazı Hakkında

 

 

 

 

KURULUŞUNDAN OSMANLI BAŞKENTİ OLUŞUNA KADAR  BURSA'NIN TARİHİ

 

 

 OSMANLILARIN ELİNE GEÇMESİNDEN ÇUMHURİYETİN İLANINI KADAR BURSA'NIN TARİHİ

 

 

CUMHURİYETİN İLANINDAN GÜNÜMÜZE KADAR BURSA TARİHİ

 

İsmet İnönü Ulucami önünde- 1946

(Mazhar Yüce Doruk arşivi)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 OSMANLILARIN ELİNE GEÇMESİNDEN CUMHURİYETİN İLÂNINA KADAR BURSA'NIN TARİHİ

    Bursa 1326'da Osmanlıların eline geçmiştir. Orhan Gazi’nin ölümünden sonra 1360’ta Sultan I. Murat Hüdavendigâr Bursa'da imar çalışmalarına girmiş, Çekirge semtinde kendi ismini taşıyan yapı topluluğunu yaptırmıştır. Yıldırım Beyazıt döneminde ise şehir, yeni yapılan eserlerle daha da genişlemiştir. Ancak Yıldırım Beyazıt’ın 1402’de Ankara Savaşı’nda yenilmesinden sonra Timur Bursa’ya girmiş ve şehri tahrip etmiştir. Yıldırım Beyazıt’ın ölümünden sonra on yıl süren kardeş kavgası sonunda Çelebi Sultan Mehmet Bursa’da yıkılan yapıları yenilemiş ve yeni yapılarla da şehri imar etmiştir. Bundan sonra Osmanlı’nın başkenti olan Bursa, İstanbul’un fethine kadar Osmanlının siyasi ve  kültürel bir merkezi olmuştur.

    Tanzimat sonrası dönemde Hüdavendigar Vilayeti merkezliği yapan Bursa´ya 1900´lü yılların başında Bilecik, Kütahya, Karesi (Balıkesir), Karahisar (Afyon) sancakları bağlı bulunmaktaydı.  Bursa, 1844 yılından başlayarak mutasarrıflık ile yönetilmeye başlanmıştır.1864 yılında ise vilayet oluşturulmuş ve 1867 yılı temmuzundan itibaren Bursa valiler tarafından yönetilmeye başlanmıştır.

    Kurtuluş Savaşı öncesi 8 Temmuz 1920’de Yunanlılar Bursa’yı işgal etmişler, 30 Ağustos zaferinden sonra da 10-11 Eylül 1922’de şehirden çekilmişlerdir (işgal süresi  2 yıl, 2 ay , 3 gündür). Cumhuriyetin ilanından sonra Bursa il konumunu korumuştur.

    Tarihi geçmişi oldukça eskiye inen Bursa’da o dönemlerden günümüze ulaşabilen yapılar yok denecek kadar azdır. Antik çağ yapıları Bursa’nın çeşitli tarihlerde uğradığı akınlarda yıkılmış, Osmanlı yapılanmasında da onların taşlarından yararlanılmıştır. Kentin ilk kurulduğu Hisar Mahallesi’nde az da olsa antik çağın mimari kalıntılarına ve küçük buluntularına rastlanılmaktadır. Bunlar arasında Bithynia krallığı zamanında yapıldığı sanılan, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinde de kullanıldığı sanılan ve onarım geçiren surların bazı bölümleri günümüze ulaşmıştır. Osmanlı döneminde yapılan I. Beyazıt’ın inşa ettirdiği Ulu Cami, Osman Gazi’nin oğlu Alaeddin Bey’in yaptırdığı Alaeddin Camisi, Orhan Camisi, Timurtaş Paşa Camisi, Emir Sultan Camisi, Altıparmak Camisi, Hacı İskender Camisi, İvaz Paşa Camisi, Hoca Alizade Camisi, Molla Fenari Camisi, Şehabeddin Paşa Camisi, Şahadet Camisi, Selçuk Hatun Mescidi, Yeşil Külliye, Muradiye Külliyesi, Hüdavendigâr Külliyesi, Yıldırım Külliyesi kentin belli başlı camileridir. Ayrıca Osman Bey’den Fatih Sultan Mehmet’e kadar olan Osmanlı padişahlarının türbeleri de burada bulunmaktadır. Gülçiçek Hatun Türbesi, Devlet hatun Türbesi, Nalıncılar Hamamı, Şengül hamamı, Mahkeme Hamamı, Umurbey Hamamı, Atpazarı Hamamı, Emir Hanı, Kapan Hanı, Çukur Han, Geyve Hanı, İpek Hanı, Tuzpazarı Hanı, Koza Hanı, Fidan Hanı, Pirinç Hanı, Büyük Kapalı Çarşı, Yıldırım Beyazıt Bedesteni günümüze gelebilen diğer Osmanlı eserleridir. Bursa kaplıcalarının en ünlüleri olan Eski Kaplıca, Çekirge Hamamı, Kükürtlü Kaplıca, Yeni Kaplıca, Kaynarca hamamı ve Karamustafapaşa Kaplıcası da onları tamamlamaktadır.

 

 

 

1844 Yılında Bursa' daki Mahalleler

 

 

 

 

hane

yıllık

yıllık

zengin

fakir

ortalama

ortalama

 Mahalle adı

     sayısı

gelir

vergi

hane

hane

gelir

vergi

 

 

kuruş

kuruş

 Abdürrezzak

25

10.183

1.880

2

2

407

75

 Altıparmak

37

22.390

1.426

5

1

605

38

 Alacahırka

16

16.795

906

5

-

1.049

56

 Attarhüssam

12

7.190

342

21

-

599

29

 Camiikebir

8

10.350

714

3

-

1.293

89

 Çardak

21

14.130

609

21

5

673

29

 Fazlullahpaşa

31

15.030

935

2

-

485

30

 Hocacafer

9

11.370

645

2

-

1.263

72

İbrahimpaşa

35

32.020

1.889

  11

4

915

54

 Ikikapılımescit

22

8.412

417

1

2

382

19

 Kademeri

37

20.000

1.616

5

2

541

44

 Oruçbey

19

8.690

839

3

5

457

44

 Karakadı

35

29.457

2.890

10

-

842

83

 Kayganzade

29

22.165

1.381

5

-

764

48

 Kızyakup

30

15.965

981

4

2

532

33

 Kösreciler

33

8.911

516

-

-

270

16

 Mollagürani

18

2.530

310

-

1

141

17

 Namazgah

46

30.705

1.199

8

-

668

26

 Narlı

35

26.303

1.963

4

5

752

37

 Pınarbaşı

35

20.895

1.282

6

1

597

37

 Sarıabdullah

25

9.5 10

598

2

4

380

24

 Şehabeddinpaşa

49

15.050

1.958

3

4

307

40

 Timurtaşpaşa

43

16.650

1.563

5

4

387

36

 Tuzpazarı

21

26.865

2.235

7

-

1.279

106

 Veledibevvab

27

15.620

733

2

4

579

27

 Kavaklı

32

32.617

5.013

12

2

1.087

167

                                                                 Kaynak: Raif Kaplanoğlu - Bursa Araştırmaları Dergisi

 

Bu sitenin son güncelleştirilme tarihi 28/06/14