Bursa Kronolojisi

Bursa'da yeni Arkeolojik Keşifler       

Tarih Öncesinde Bursa                        

Antik Kentler         

BAY Projesi 

Görükle'de Kral Mezarı          

Bursa ve Çevresinin Antik Çağ Tarihi(İngilizce)        

Şahinkaya Mağarası 

Derecik Bazilikası         

Antik kentler haritası   

Ilıpınar Höyüğü

Bursa'nın ilk şampiyonu

İznik Dikilitaş'ı

 Araştırmalar Kalkolitik Dönemde (MÖ.5500-3500) ve onu izleyen Erken Tunç Çağında   (MÖ 3000-2500) Bursa ve civarında yerleşmeler kurulduğunu ortaya koymuştur.   

       Antik kaynaklara göre Bursa kentinin kurucusu I. Prusias’dır (M.Ö.232-192). Kartacalı komutan Hannibal, Roma İmparatorluğu ile yaptığı savaşı  II: Pön Savaşı (MÖ 218-201) kaybedince, birlikleriyle beraber I. Prusias’a sığınmıştır. Burada zafer kazanan bir komutan gibi karşılanıp, saygı görmüş ve buna karşılık olarak emrindeki askerlerle bir kent kurarak, Prusias’ın adını verip ona armağan etmiştir. İlk Çağ Prousa’sının bulunduğu alanda çok az kalıntı ve mimari parçaya rastlanmıştır. Bunlar arasında en önemlileri, bugün Tophane semtinde, Okçu Baba Türbesi yakınlarında İlk Çağ'a tarihlenen sur parçaları ile caddenin karşı yanındaki Orta Çağ surlarının yapımında kullanıldığı görülen mimari parçalardır.

    Bursa yöresi MÖ 1200-700 yıllarında Balkanlardan gelen kavimlerin yerleşmesine de sahne olmuştur. Bursa il merkezinde özellikle Muradiye semtinde bulunan Frig ve Hitit kalıntıları, yeterince açıklık getirmemekle beraber, onların da bu bölgede yaşamış olduklarını göstermektedir. MÖ.700 yıllarında bazı Thrak kabileleri İzmit Körfezi’nden başlayarak Sakarya ile Bursa arasındaki alana yerleşmişler ve Bithynia Krallığı’nı kurmuşlardır. Bu durumda Bursa Bithynialıların önemli bir kenti konumuna gelmiştir. MÖ.600’de Bursa yöresi Lydialıların eline geçmiş, daha sonra Persler burada egemenlik kurmuşlardır. Daskyleion’daki  Pers satrabını (=eyalet valisi) yönetimine bütün bölge girmiştir. MÖ 88’de Pontus kralı Mithridates Bursa yöresini ele geçirmiş ve Bithynia Krallığını da kısa bir süre için kontrolü altına almıştır. MÖ.75 ve 74’te Bithynia kralı IV. Nikomedes ülkesini vasiyet yoluyla Romalılara bırakmıştır.

     Roma İmparatoru Traianus (MS.98-117) zamanında Bursa büyük  bir gelişim göstermiş, Bursa kaplıcalarının özelliği fark edilmiştir. O dönemde yapılan kaplıca hamamları, saray, kütüphane,  gymnasium(=eğitim kurumu) ve agora(=pazar yeri) ile Bursa yeni bir görünüm kazanmıştır. Roma İmparatorluğu’nun ikiye ayrılmasından (MS 395) sonra Bursa, Doğu Roma’nın kontrolüne girmiştir. Bu dönemde kent kuzeyden gelen Gotların, Hunların ve güneyden gelen Arapların akınlarına uğramış ve çok zor günler geçirmiştir. Bizans İmparatoru Iustinianus zamanında kent yeni baştan imar edilmiştir. İmparator Konstantinius VII (919-944) kenti bir kez daha onarmış, kiliseler, manastırlar ve yeni hamamlar eklemiştir.    

    Malazgirt Savaşı’ndan (1071) sonra Selçuklu Sultanı Kutulmuşoğlu Süleyman Şah, önce İznik’i ele geçirmiş (1008) ve Bizans’a karşı büyük bir üstünlük sağlamıştır. Ancak, Haçlıların da yardımıyla Bizanslılar Bursa yöresini yeniden ele geçirmişlerdir. Bursa birkaç kez Selçuklular ile Bizanslılar arasında el değiştirmiştir. Osmanlı devletinin kurulmasını ve güçlenmesini izleyen yıllarda Osmanlılar buraya yoğun akınlar yapmışlar, uzun bir kuşatmanın ardından Orhan Gazi 1326’da Bursa’yı ele geçirmiştir.