
Ziraat
Mektebi'nin Tarihi Kitap Haline Getirildi
|
|
Misyoner Okulu
1834 yılının Ekim ayında, Amerikalı misyonerler önce İstanbul Pera'da bir
erkek lisesi açmışlardı. Burası merkez olarak ele alınıp, 1839 yılına kadar,
İzmir, Bursa ve Trabzon'da da okullar açıldı. Ders programları Batı'daki
okulların programlarına uygun olan bu okullar kısa sürede kendini kabul
ettirdi. Bursa'daki Amerikan Kız Okulu'nda 70 öğrenci okuyordu. Okulun 1893
yılı ders programında birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflarda
okutulan dersler; Rumca veya Ermenice, aritmetik (Rumca veya Ermenice),
coğrafya (Rumca veya Ermenice), İngilizce, geometri, botanik (İngilizce),
fizik, astronomi (İngilizce) ve tarih (İngilizce)'di.
Işıklar Askeri Lisesi
Okul 1845'de, Sultan Abdülmecid'in buyruğu ile bugünkü Heykel Meydanı'nın
bulunduğu yerde kurulmuştu. Daha sonra Işıklar semtinde, alt katı kâgir, üst
katı ahşap olarak inşa edilen bina, 10 Haziran 1892'de, Vali Münir Paşa
tarafından açıldı. 1894'de bu yapılara ikinci bina da eklenerek 500 öğrenci
alacak duruma getirildi. 1911'de hastane kısmı da eklendi. İşgalde Yunan
askerleri tarafından ahır olarak kullanılan bina, 11 Aralık 1922'de Askeri
İdadi adı ile yeniden açıldı. Adını bulunduğu bölge olan Bursa'nın en eski
mahallelerinden birinden alarak, Işıklar Askeri Lisesi diye bilindi. Bir
tepe üzerinde kurulu semtin adının ise, önceleri Aşıklar Tepesi olduğu,
giderek Işıklar'a dönüştüğü söylenmektedir.
Hamidiye Senayi Mektebi
10 nisan 1869 günü Filibos mahallesinde Türkmenoğlu Konağı'nda Senayi
Mektebi açıldı. Islahhane adı ile çağrılan bu okulda önceleri yalnızca
dokumacılık öğretildi. İlk üretim olarak jandarmalar için elbiselik kumaş
dokundu. Daha sonra kunduracılığın öğretilmesi için İstanbul'dan öğretim
görevlileri ile birlikte yeni aletler getirildi. Giderek çalışmaları ile
dikkat çekmeye başlayan Hamidiye Senayi Mektebi'nin ders programlarına
1900'lü yıllardan sonra Fransızca ve musiki dersleri de eklendi ve okulda
bir bando kuruldu. 1906 yılında ise Hükümet Caddesi'nde okulun bir satış
mağazası açıldı. Okulu geliştirmek için neredeyse tüm Bursa halkı seferber
oldu. Piyango tertip edildi ve Atıcılar mevkisinde düzenlenecek hayvan
pazarından alınacak pazar resmi okula bırakıldı. 1906 yılında Bursalı Necip
ve İstanbullu Mirat Efendiler, Avrupa'da imal ettirdikleri sigara
kağıtlarını Hamidiye Senayi Mektebi Sigara Kağıdı adı altında satmak için
ruhsat aldılar. Bu satışın tüm geliri de mektebe bırakılacaktı. Mektep ilk
açıldığı konakta iki yıl kaldıktan sonra Tophane semtine taşındı.
Mülkiye İdadisi
1885'de Mülkiye İdadisi adıyla bir erkek lisesi kuruldu. 1888 Temmuzu'nda
dördüncü sınıftan beş efendi mezun verdi. Bu dört sınıflık okul 1890-1891
ders yılı sonuna kadar devam etti. 1891-1892 ders yılında yedi sınıflı oldu.
1901-1904 seneleri arasında kimyahane, yatakhane, yemekhane, teneffüshane
bölümleri yapıldı ve 1906 yılında da hamam kısmı tamamlandı. 1909'dan sonra
adı Mektebi Sultani oldu.
Ziraat Mektebi
Vali Mahmut Celaleddin Paşa tarafından, tarım konusunda bilgili elemanlar
yetiştirmek üzere, 1891 yılının Mart ayında Hamitler Köyü Topal Mehmet
Ağa'nın arazisinde Hüdavendigar Numune Çiftliği Ziraat Mektebi 20 öğrenci
ile öğretime başladı. Bu tarihten sonra okuldan uzun yıllar yaklaşık her yıl
tatbiki eğitim alan 15 öğrenci mezun oldu.

1904 yılında, Mülkiye İdadisi'nde 325, Hamidiye Senayi Mektebinde 150,
Ziraat Mektebi' nde 78 öğrenci okumaktaydı. 1905'de Hamidiye Medresesi
Muallimini adı ile bir okul açıldı. Daha sonra okul Darülmuallimin adını
aldı.
Kaynak: Bursa Büyükşehir Bel. web sitesi
Bursa İpekçilik Enstitüsü
Bursa İpekçilik
Enstitüsü, Bursa’da ipek üretimi üzerine eğitim veren, 2 Nisan 1888
tarihinde kurulmuş ve 1976'ya kadar hizmet vermiş okuldur. İpekçilik
Mektebi, Tohum Mektebi, Böcekhane gibi adlarla da anılır.
1860’larda Fransa’dan yayılan karataban hastalığı nedeniyle yaygın olarak
ipekçilik yapılan Bursa’da da üretim azalmış, dut ağaçları sökülmeye
başlamıştı. Pastör’ün hastalığın çaresini bulduğu haberi üzerine yeni
tohumlar alındıysa da bunlar da hastalıklı çıkmıştı. Pastör ile yapılan
görüşmeler sonucu Montpellier İpek Böcekçiliği Enstitüsü’ne (Fransa) Osmanlı
Devleti’nin Kevork Torkumyan adlı öğrenciyi burslu olarak gönderilmiştir.
Torkumyan ileriki yıllarda Vali Ahmet Vefik Paşa döneminde kuurlan Bursa
İpek Böcekçiliği Enstitüsü’nün başına getirildi.
Okul, 1889 yılında ilk mezunlarını verdikten sonra Setbaşı semtinde
Burdurizade Osman Efendi'nin evine taşındı.
1894 yılında ise okul, Maksem civarında inşa edilen bir binaya taşınmış ve o
güne kadar Harir Darüttalimi ( Institut Sericicole) olan adı İpek
Böcekçiliği Enstitüsü olarak değişmiştir.
Enstitüde, tohum üretimi ve ipek böceği beslemesi üzerinde çalışılmış,
yalnızca Bursa’nın değil İran ve Balkanlar’ın tohum ihtiyacı karşılanmıştı.
Avrupa ve Orta Asya'ya uzman yetiştirilmişti.
Cumhurbaşkanlarımızdan Celal Bayar da bu okulun mezunları arasındaydı.
İpekçilik Enstitüsü'nun binası Japonya ve Fransa böcekhaneleri örnek
alınarak yapılmıştır. 3 katlı ahşap binada , böcekler üşümesin diye yerden
ısıtmalı bir kalorifer sistemi mevcuttu. Kiremitleri Fransa'nın Marsilya
Kenti'nde Mudanya iskelesine yanaşan gemilerle getirilmiştir.
Binanın bir örneği Fransa'da müze olarak korunmaktadır.
2003 yılında çıkan bir yangında bina ciddi hasar görmüştür. 2010 yılında
restorasyonu bitmiş ve İpekçilik Müzesi olarak kullanıma açılmıştır.
İpekçilik Enstitüsü
Kaynak: http://bursadayasam.blogcu.com
|