ATATÜRK BURSA'DA

 

 

 

 

Ata'nın Bursa Söylevi

 

 

 

İlk Bursa Valisi

Ahmet Hilmi (Ergene)

 

 Atatürk, Bursa'ya çeşitli tarihlerde 13 kez gelmişti. Çoğu zaman dinlenmek üzere          geldiği Bursa'da gen günlerini hesaplayacak olursak, tamamı 2 ay 20 gün 4 saat tutuyor. Bursa bu yönüyle şanslı  şehirlerimizden biri. Atatürk, İstanbul(Yalova dahil), Ankara, İzmir, Sivas'tan sonra en çok Bursa'da kalıyor.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    Atatürk'ün Bursa'ya ilk gelişleri, Büyük Zaferden hemen sonra 16 Ekim 1922 tarihine rastlar. O tarihte 12 gün kaldığı Bursa'da İsmet (İnönü), Fevzi (çakmak), Kazım (Özalp) paşalarla birlikte Hünkar  Köşkü'nde misafir edilmişlerdi. Daha sonra 20 Ocak 1923 günü ikinci defa Bursa'ya geldiğinde Çekirge'deki şimdi Atatürk Müzesi olan ve Atatürk Köşkü diye tanınan Köşk'te kaldı. Çekirge'deki Çelik Palas'ın bitişiğinde bulunan bu Köşkte o  güne kadar Miralay Mehmet Bey oturuyordu. Atatürk'ün Bursa'ya geleceği günlerde Bursa Belediyesi bu Köşkü sahibinden satın olarak dayayıp döşemiş ve Atatürk'e hediye etmişti. Şimdi Atatürk'ün Bursa'da bir Köşkü vardı ve Atatürk kendi  köşkünde kalıyordu. Atatürk, 24 Ocak 1923 sabahı İzmir'e gitmek üzere Bursa'dan ayrıldı.


    Atatürk, Dumlupınar'da düzenlenen Büyük Zafer'in ikinci yıldönümü  törenlerinden           bir gün sonra 31 Ağustos 1924'te Bursa'ya tekrar geldi.Bu kere yanında eşi Latife Hanım da vardı. Doğruca kendi Köşküne gitti. Eşiyle birlikte yerleşti. Latife Hanım, Köşkü çok beğenmişti.Bursa’da gezintiler yaptı. 11 Eylül 1924, Bursa'nın Kurtuluş Bayramıydı.Atatürk, o gün yapılan geçit törenine katıldı. Törenden  sonra, saat 16.30'da Mudanya'ya hareket etti. Hamidiye Kruvazörü ile Trabzon'a gidiyordu. Atatürk, bu  gelişinde Bursa'da 12 gün kalmıştı. Köşkte 12 gün dinlendiler.

 

   Dördüncü Geliş

   Şapka Devrimi'ni başlatan Kastamonu gezisinden sonra, Atatürk bir yurt gezisine  çıkıyordu. Bu gezisi 1 ay sürecekti. Ankara-Eskişehir-İzmit-Mudanya yolu ile 22 Eylül 1925 sabahı saat 7.00'de Bursa'ya  geldi.26 Eylül 1925 günü İstanbul'dan gelen Mısır eski Hidivi Abbas Hilmi Paşa ile görüştü.

 

    Beşinci Geliş

    Beşinci Bursa gezisi, Bir Güney Anadolu gezintisinden sonraya rastladı. Atatürk, Bozüyük'ten otomobille Bilecik-İnegöl yolu ile 20  Mayıs 1926 günü Bursa'ya geliyordu. Bursa'da 24 gün kaldıktan sonra 13 Haziran 1926 günü Bursa'dan hareketle Mudanya'ya,

buradan da Bandırma'ya geldi.  

 Mustafa Kemal Orhangazi Türbesi'nde çıkarken

 

 

     Altıncı Geliş

    Atatürk İstanbul'dan Mudanya yolu ile 1 Ekim 1927'de Bursa'ya gelmiş, ertesi günü de İstanbul'a dönmüştü.

 

     Yedinci Geliş

  4 Ocak 1931 günü sabaha karşı, yine İstanbul'dan Maltepe Vapuru ile  Mudanya'ya  geldi. Bursa Valisi Fatin (Gökmen), Ali Hikmet ve Cemil Cahit (Toydemir) paşalar  Atatürk'ü Mudanya'dan alarak saat 11.00'de Bursa'ya getirdiler.

 

    Sekizinci Geliş

     1933 yılı Ocak ayının ortasında Ankara'dan Eskişehir'e gelmiş, oradan da Derince'ye geçerek Gül Cemal Vapuru ile 17 Ocak 1933 günü Mudanya iskelesine çıkmıştı. O gün  saat 18.30'da Bursa'ya vardı. Ertesi sabah, resmi ziyaretleri yaptıktan sonra, Bursa Valisi  Fatin (Gökmen) ile birlikte Gemlik'te zeytin üreticileri ile görüştü.

 

    Dokuzuncu Geliş

     Atatürk İzmir'de bir haber aldı. "Bursa'da 100 kadar insan, Türkçe ezanın, yeniden Arapça okunması için Valilik'e başvurmuşlar, Valilik önünde toplanmışlardı". Atatürk,  gece yarısından sonra, 4 şubat 1933 saat 3.30'da trene binerek Afyon'a hareket etti. Buradan Bilecik'e geldi. Otomobille 5 Şubat 1933 gecesi Bursa'ya ulaştı, olaya el koydu.Atatürk aynı günün akşamı Bursa'dan Mudanya'ya, buradan da Gül Cemal Vapuru ile İstanbul'a gitti.

 

    Bir-İki Günlüğüne Geliş ve Gidişler

    Yalova'dayken 4 Mayıs 1934 günü Bursa'ya gelerek, öğle yemeğini  Bursa'da yemesi, öğleden sonra yine Yalova'ya dönmesi, Atatürk'ün Bursa gezileri arasında yer alır. Yine  böyle bir Yalova dinlenmesi sırasında 15 Temmuz 1935 günü Bursa'ya gelmiş, geceyi Çekirge'deki köşkünde geçirmişti. Ertesi gün Uludağ'da gezintiler yapmış,16 Temmuz   1935 sabahı da Mudanya'ya gelerek o gün İstanbul'a hareket etmişti. 1936 yılında da aynı geziyi yaptı.6 Haziran 1936 günü İstanbul'dan Mudanya'ya geldi.Buradan otomobille Bursa'ya gelerek geceyi Bursa'da geçirdi. 8 Haziran 1936 günü de Mudanya'dan     İstanbul'a, oradan da Ankara'ya döndü.

Atatürk Hünkar Köşkü önünde

 

 

    Son Geliş

    Yalova'daki Otel Termal'in yapımı tamamlanmıştı. İşletmeye açılacaktı.Atatürk  22 Ocak 1938 günü Ankara'dan İzmit-Derince yoluyla Yalova'ya geldi. 1 Şubat 1938'de Yalova'dan Orhangazi'ye geldi.Buradan Gemlik'e gelerek Suni İpek Fabrikası'nın açılış töreninde bulundu. O gün saat 16.30'da Bursa'ya girdi. Yanında Başbakan Celal Bayar, içişleri Bakanı Şükrü Kaya, Bayındırlık Bakanı Ali Çetinkaya, ekonomi Bakanı Şakir   Kesebir, Orgeneral Fahrettin Altay ve Ali Fuat Cebesoy da vardı.O gün Bursalılar ilk defa Atatürk'ü neşesiz gördüler. Yüzü soluktu, rahatsız olduğu her halinden anlaşılıyordu.   Atatürk, doğruca yapımı tamamlanmış ve işletmeye açılmış bulunan Çelik Palas'a gitti.   Özel   dairesine çekildi. Ertesi gün Sümerbank Merinos Fabrikası'nın açılış töreni vardı, törende bulunduktan ve fabrikayı işletmeye açtıktan sonra, Bursa Belediye Başkanı Neşet Kiper'e bir  mektup verdi. Mektup'ta Atatürk Bursa'lıların kendisine karşı  gösterdikleri    sevgi bağlılığa teşekkür ediyor, Çelik Palas'taki hissesi ile Bursalı'ların  kendisine hediye ettikleri Köşkü Belediye'ye bağışladığını yazıyordu. Belediye Başkanı bu mektubu o gün okudu. Salon alkıştan inliyordu. 

    Atatürk, artık bir daha Bursa'ya gelemedi.

 

Bu sitenin son güncelleştirilme tarihi 19/03/10