
 İlk
Bursa Valisi Ahmet Hilmi (Ergene) |
|
Atatürk, Bursa'ya çeşitli tarihlerde 13 kez gelmişti. Çoğu zaman dinlenmek
üzere geldiği Bursa'da gen günlerini hesaplayacak olursak, tamamı
2 ay 20 gün 4 saat tutuyor. Bursa bu yönüyle şanslı şehirlerimizden
biri. Atatürk, İstanbul(Yalova dahil), Ankara, İzmir, Sivas'tan
sonra en çok Bursa'da kalıyor.

Atatürk'ün Bursa'ya ilk gelişleri, Büyük Zaferden
hemen sonra 16 Ekim 1922 tarihine rastlar. O tarihte 12 gün kaldığı
Bursa'da İsmet (İnönü), Fevzi (çakmak), Kazım (Özalp) paşalarla birlikte
Hünkar Köşkü'nde misafir edilmişlerdi. Daha sonra 20 Ocak 1923 günü
ikinci defa Bursa'ya geldiğinde Çekirge'deki şimdi Atatürk Müzesi olan
ve Atatürk Köşkü diye tanınan Köşk'te kaldı. Çekirge'deki Çelik Palas'ın
bitişiğinde bulunan bu Köşkte o
güne kadar Miralay Mehmet Bey oturuyordu. Atatürk'ün Bursa'ya geleceği günlerde Bursa Belediyesi bu Köşkü
sahibinden satın olarak dayayıp döşemiş ve Atatürk'e hediye etmişti.
Şimdi Atatürk'ün Bursa'da bir Köşkü vardı ve Atatürk kendi köşkünde
kalıyordu. Atatürk, 24 Ocak 1923 sabahı İzmir'e gitmek
üzere Bursa'dan ayrıldı.
Atatürk, Dumlupınar'da düzenlenen Büyük Zafer'in
ikinci yıldönümü törenlerinden bir gün
sonra 31 Ağustos 1924'te Bursa'ya tekrar geldi.Bu kere yanında eşi Latife Hanım da vardı. Doğruca kendi Köşküne gitti. Eşiyle birlikte yerleşti. Latife Hanım, Köşkü çok beğenmişti.Bursa’da
gezintiler yaptı. 11 Eylül 1924, Bursa'nın Kurtuluş Bayramıydı.Atatürk, o gün yapılan geçit törenine katıldı. Törenden sonra,
saat 16.30'da Mudanya'ya hareket etti. Hamidiye Kruvazörü
ile Trabzon'a gidiyordu. Atatürk, bu gelişinde Bursa'da 12 gün
kalmıştı. Köşkte 12 gün dinlendiler.
Dördüncü Geliş
Şapka Devrimi'ni başlatan Kastamonu gezisinden sonra, Atatürk bir yurt gezisine çıkıyordu. Bu gezisi 1 ay sürecekti. Ankara-Eskişehir-İzmit-Mudanya yolu ile 22 Eylül 1925 sabahı saat 7.00'de Bursa'ya geldi.26
Eylül 1925 günü İstanbul'dan gelen Mısır eski Hidivi Abbas Hilmi
Paşa ile görüştü.
Beşinci Geliş
Beşinci Bursa gezisi, Bir Güney Anadolu gezintisinden sonraya rastladı. Atatürk, Bozüyük'ten otomobille Bilecik-İnegöl yolu ile 20 Mayıs
1926 günü Bursa'ya geliyordu. Bursa'da 24 gün kaldıktan sonra 13 Haziran 1926 günü Bursa'dan hareketle Mudanya'ya,
buradan da Bandırma'ya geldi.

Mustafa
Kemal Orhangazi Türbesi'nde çıkarken
Altıncı Geliş
Atatürk İstanbul'dan Mudanya yolu ile 1 Ekim 1927'de Bursa'ya gelmiş, ertesi günü de İstanbul'a dönmüştü.
Yedinci Geliş
4 Ocak 1931 günü sabaha
karşı, yine İstanbul'dan Maltepe Vapuru ile Mudanya'ya geldi. Bursa Valisi Fatin (Gökmen), Ali Hikmet ve Cemil Cahit
(Toydemir) paşalar Atatürk'ü Mudanya'dan alarak saat 11.00'de Bursa'ya
getirdiler.
Sekizinci Geliş
1933 yılı Ocak ayının ortasında Ankara'dan Eskişehir'e gelmiş, oradan da Derince'ye geçerek Gül Cemal Vapuru ile 17 Ocak 1933 günü Mudanya iskelesine çıkmıştı. O gün saat
18.30'da Bursa'ya vardı. Ertesi sabah, resmi ziyaretleri yaptıktan
sonra, Bursa Valisi Fatin (Gökmen) ile birlikte Gemlik'te zeytin üreticileri ile görüştü.
Dokuzuncu Geliş
Atatürk İzmir'de bir haber aldı. "Bursa'da 100 kadar insan, Türkçe ezanın, yeniden Arapça okunması için Valilik'e başvurmuşlar, Valilik önünde toplanmışlardı". Atatürk, gece yarısından sonra, 4 şubat 1933 saat
3.30'da trene binerek Afyon'a hareket etti. Buradan Bilecik'e geldi. Otomobille 5 Şubat 1933 gecesi Bursa'ya ulaştı, olaya el koydu.Atatürk aynı günün akşamı Bursa'dan Mudanya'ya, buradan da Gül Cemal Vapuru ile İstanbul'a gitti.
Bir-İki Günlüğüne Geliş ve Gidişler
Yalova'dayken 4
Mayıs 1934 günü Bursa'ya gelerek, öğle yemeğini Bursa'da yemesi,
öğleden sonra yine Yalova'ya dönmesi, Atatürk'ün Bursa gezileri arasında
yer alır. Yine böyle bir Yalova dinlenmesi sırasında 15 Temmuz
1935 günü Bursa'ya gelmiş, geceyi Çekirge'deki köşkünde geçirmişti.
Ertesi gün Uludağ'da gezintiler yapmış,16 Temmuz 1935 sabahı da Mudanya'ya gelerek o gün İstanbul'a hareket etmişti.
1936 yılında da aynı geziyi yaptı.6 Haziran 1936 günü İstanbul'dan
Mudanya'ya geldi.Buradan otomobille Bursa'ya gelerek geceyi
Bursa'da geçirdi. 8 Haziran 1936 günü de Mudanya'dan İstanbul'a,
oradan da Ankara'ya döndü.

Atatürk Hünkar Köşkü önünde
Son Geliş
Yalova'daki Otel Termal'in yapımı tamamlanmıştı. İşletmeye açılacaktı.Atatürk 22 Ocak 1938 günü Ankara'dan İzmit-Derince yoluyla
Yalova'ya geldi. 1 Şubat 1938'de Yalova'dan Orhangazi'ye geldi.Buradan
Gemlik'e gelerek Suni İpek Fabrikası'nın açılış töreninde bulundu. O gün
saat 16.30'da Bursa'ya girdi. Yanında Başbakan Celal Bayar,
içişleri Bakanı Şükrü Kaya, Bayındırlık Bakanı Ali Çetinkaya, ekonomi
Bakanı Şakir Kesebir, Orgeneral Fahrettin Altay ve Ali Fuat
Cebesoy
da vardı.O gün Bursalılar ilk defa Atatürk'ü neşesiz gördüler. Yüzü
soluktu, rahatsız olduğu her halinden anlaşılıyordu. Atatürk, doğruca
yapımı tamamlanmış ve işletmeye açılmış bulunan Çelik Palas'a gitti. Özel dairesine çekildi. Ertesi gün Sümerbank Merinos Fabrikası'nın
açılış töreni vardı, törende bulunduktan ve fabrikayı işletmeye
açtıktan sonra, Bursa Belediye Başkanı Neşet Kiper'e bir mektup
verdi. Mektup'ta Atatürk Bursa'lıların kendisine karşı
gösterdikleri sevgi bağlılığa teşekkür ediyor, Çelik Palas'taki hissesi
ile Bursalı'ların
kendisine hediye ettikleri Köşkü Belediye'ye bağışladığını yazıyordu.
Belediye Başkanı bu mektubu o gün okudu. Salon alkıştan inliyordu.
Atatürk, artık bir daha Bursa'ya gelemedi.

|
|