İlk
günlerde tedavi az çok bir fayda verir. Mutlak istirahate ihtiyacı vardır,
istirahat etmelidir. Ama öyle olmaz.
Atatürk kendini biraz dinlenmiş bulunca kalkar,
Bursa’ya gider, Bursa’da adeta tabiatın kanunları ile boğuşur. Yenilmediğini
göstermek ve yenilmediğine kendini inandırmak ister. Bursa’ya vardığı gece
Çelik Palas salonlarında, her zamanki gibi, donatılmış, çok kalabalık bir
sofranın başındadır. Ondan sonra da Merinos Fabrikasında tertiplenen baloya
gider. Dans eder. Ama bu balo son balosudur. Ona şahit olan bir gazeteciden
(Nizamettin Nazif Tepedenlioğlu) dinleyelim:
“Asker gibi genç ve mevzun adımlarla büfeden ayrıldı. Orkestra şefine “Sarı
Zeybek” diye haykırdı ve anında Ödemiş ve Aydın efelerini de hayran edecek
bir zeybeğin kahraman figürlerini icraya başladı. Bu bir kahramanlık ayini
idi. Tıbbın derin üstadlarından
“rejime riayet ederse nihayet dokuz ay
yaşayabilir, bir yıl yaşaması için bir mucize bile kafi gelmez” teşhisini
alan ve bunu bilen adam dizlerini yere vura vura zeybek oynuyordu. Bu, ölüme
meydan okumak demekti. Durumunu bilenler bu vaziyete korkarak bakıyorlardı.
O anda onun, bu teesürde bir merhamet sezmiş ve kızmış gibi, rakısına bir
kat daha şiddet verdiği görüldü. Tahtaya vuran dizlerden çıkan sesler
kafesinden kurtulmak isteyen bir aslanın kükreyişini andırıyordu. Orkestra
zeybeğin son notalarını bitirince, kadınlar ve erkekler, göstermemek için
ipekli mendillerini acele acele gözlerine bastırırlarken Atatürk ağız dolusu
bir kahkaha attı.”
Bu satırları yazan gazeteci
onun daha sonra salondan ayrılırken herkesi ayrı ayrı selamlayışını, her
tarafa reveranslarını, daha sonra merdivenlerden dik adımlarla inişini
anlatır. Otomobiller fabrika kapısı önüne dizilmiştir. Kapıda silindiri ile
eldivenlerini ve bastonunu alır. Silindirini asabi bir halle başına geçirir
ve sağ kaşının üzerine kadar yıkar. Sonra arabalara bakmadan sokağa fırlar,
yürümeğe başlar. Etraf bahçelerde ağaç dallarını ağırlaştıran çığlar
buzlaşmıştır. Bursa’nın sabaha karşı havası sert, rutubetli ve hatta
yakıcıdır. O, şehre doğru durmadan yürür. Etrafında yaverleri, ardından
başvekil Celal Bayar, Dahiliye Vekili Şükrü Kaya, vali, mebuslar sisli
karanlığın içinde onun sessizce takip ederler. Fakat nihayet bir yol
kavşağına gelince mukavemeti sona ermiş gibidir. Duraklar, sert bir sesle:
“Fakat bizim bir arabamız olacaktı. Yayan mı gideceğiz
yoksa?”
Konuşurlar. Araba kapısı açılır. Arabaya biner binmez başı
bir tarafa yaslanır.
“Haydi çabuk, üşür gibi oluyorum.”
Yaver arabanın camlarını kapamaya çalışır. O sırada onun
son sözleri şöyledir:
“Ne güzel geceydi.”
(Şevket Süreyya Aydemir, TEK ADAM