|
|
Bursa-Mudanya
demir yolu 1891 yılında Fransızlar tarafından kurulmuş ve 1892’de işletmeye
açılmış. 1931 yılında da satın alınarak devletleştirilmiş. Devlet Demir
Yolları’na ait bu işletmede birçok Bursalı çalışmış.
Açılış töreni
İSTASYONLAR
Trenin ilk istasyonu, bugünkü hal binasının olduğu yerdeydi.
Bu istasyon, Demirtaş istasyonuydu. Bu istasyondan sonra ikinci durak,
Merinos istasyonuydu. Ama binanın üzerinde Muradiye istasyonu yazıyordu.
Ardından Paşa Çiftliği’nin olduğu yerde, Acemler istasyonu vardı. Yolcuları
aldıktan sonra bacasından çıkan siyah dumanların içinde düdüğünü çalarak
ilerler ve Beşevler bekleme durağına gelirdi. Kısa bir duraklamadan sonra
Geçit Köprüsü’nü geçip, Mürseller Köyü yanındaki durağa gelir, oradan Yörük
Ali Köyü durağına varırdı. Son olarak Mudanya’da yolcularını indirirdi. 41
kilometre uzunluğundaki bu yolculuk 2 saat kadar sürerdi. Saatte 30 km
giderdi. Oysa kara yolculuğu 4 saatte alınıyordu.
TREN SEFERLERİ
Trenin Mudanya’dan kalkış saati, 08.10 idi. Saat 12.15’te
İstanbul’dan Mudanya’ya vapur gelir ve saat 13.00’da posta treni adında bir
sefer daha yapılırdı. Bursa’dan saat 17.00’da bir tren kalkardı. Aradaki
zamanda ise yük trenleri devamlı çalışırdı. Yaz aylarında ise adına tenezzüh
trenleri denilen seferler konulurdu. Bursalılar Burgaz ve Mudanya’ya denize
gelirlerdi. Cuma ve cumartesi günleri iki tren birden sefer yapardı.
Çadırlar kurulur, piknikler, eğlenceler yapılırdı. Pazar akşamı aynı trenle
geri dönülürdü Bursa’ya.Yörük Ali Köyü’nde her yıl mayıs ayında panayır
düzenlenir, Bursalılar ve Mudanyalılar trenle bu panayıra taşınırdı. Tren,
Bursa'nın eğlence aracıydı. Aileler, trenle Mudanya'ya gitmek için evlerinin
kiremitlerini bile satardı… Bademli’ye gelindiğinde tren görevlileri uyuyan
yolcuları, “Uyan uyan Bademli’ye geldik” diyerek uyandırırdı. Bu söz şimdi
eski Bursalıların, kullandığı bir atasözü haline dönüştü.
YEMEKLİ VAGON
Zaman zaman demiryolu şirketinin turistler için özel vagonlar
tahsis ettiği de olurdu. Lüks olan bu vagonlarda gezginlere yemek de
sunuluyordu. 1890'lı yılında Bursa'ya gelen Mehmet Ziya’nın gözlemi
şöyleydi: "En güzel çiçeklerle bezenmiş, düdüğünü çalarak bağ ve bahçeler
arasından süzülüp gelen tren, sanki Anadolu'nun gelin arabası gibi
süslenmişti”.
MERİNOS İSTASYONU
Mudanya treni Merinos fabrikası için de çok önemliydi. Çünkü
fabrikaya gelen kömür ve yün balyaları, Mudanya’dan trenle Merinos
fabrikasına taşınırdı. Yine Merinos’ta üretilen kumaşlar da trenle
Mudanya’ya getirilir, oradan da İstanbul’a nakledilirdi.
Yine demiryolunu yapan Fransızlar, Bursa’daki fabrikalarında ürettikleri
ipekleri, demiryolu ile Mudanya’ya, oradan da Marsilya’ya gönderirlermiş.
Merinos tren istasyonunu onararak, kentimize kazandıran Osmangazi
Belediyesi, buraya gelenlerin, lokomotifiyle, vagonuyla, istasyonuyla tren
seferlerinin yapıldığı 1900'lü yıllara götürüyor.
ÜÇ ÇEŞİT MEVKİ
Trende üç çeşit mevki vardı. Birinci mevki, kompartıman
şeklinde, kırmızı deri koltukluydu. Bu kompartımanın bilet ücreti 10
kuruştu. İkinci mevki, yeşil deri koltukluydu, bilet parası 5 kuruştu. Bir
de yazın 2-3 adet etrafı açık tahtadan yapılmış vagonlar eklenirdi trene.
TARİFELER
1926 yılında Cemal Nadir'in yayınladığı bir broşürde,
Mudanya-Bursa demiryolu tarifesi şöyle: Birinci mevki 135, ikinci mevki
98,30, üçüncü mevki 60 kuruş. 4 yaşından 10 yaşına kadar çocuklara yarım
bilet…
İLGİNÇ HİKAYELER
Mudanya treninin yavaşlığı hakkında da ilginç hikayeler
anlatılırdı. Çocuklar tren yokuş çıkmaya başladığında trenden iner,
çevredeki meyvelerden toplar, sonra tekrar treni yakalarlarmış!..
Kapalıçarşı’dan Sütçü Ahmet adındaki şahıs ise trenle yarışırmış!..
SEFERDEN KALKMASI
Bursa-Mudanya arasında uzun yıllar ulaşımı ve Bursa’da
üretilen malların Avrupa ve dünyanın birçok bölgesine nakliyesinde önemli
rolü olan Mudanya-Bursa demiryolu, 10 Temmuz 1953’te Türkiye Büyük Millet
Meclisi’nce çıkarılan bir yasayla, zarar ediyor gerekçesiyle ortadan
kaldırıldı. Raylar zaman içersinde bir bir sökülerek satıldı. Bugün sadece
cadde ismiyle anılan eski Mudanya demiryolu kalsaydı, bir bakıma Bursa'nın
banliyö hattı olacaktı.
Kaynak: http://bursatime.blogcu.com/mudanya-treninin-oykusu/1151578
|