1905 Bursa
doğumlu Kazım Baykal hocamız, ilk ve orta öğrenimini yine Bursa’da
tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ile Edebiyat
Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. Yurdun çeşitli bölgelerinde 37 yıl
boyunca felsefe-tarih-sosyoloji öğretmenliği yaptı. Son olarak Bursa Erkek
Lisesi’nde 20 yıl öğretmenlik yaptıktan sonra emekli oldu. 1946 yılında
Bursa Eski Eserleri Sevenler Derneği’ni kurdu ve yaşamının sonuna kadar
başkanlığını yaptı. Bu süreç içinde Bursa’da, inanması güç ama tam 156 adet
kültür mirasını derneği adına onardı, usta yetiştirdi.
Engin deneyimlerini “2000 Yıllık Bursa’nın Belediyesi”, “Bursa’da Ulucamii”,
“Diyarbekir Şehri”, “Atatürk’ün Hayatı ve Memlekete Hizmetleri”, “Bursa Eski
Eserleri Sevenler Kurumu Onarımları”, “Irgandı Köprüsü” ve koruma
konusundaki önemli referans kitaplardan olan “Bursa ve Anıtları” gibi
kitaplar yazarak paylaştı. ) Ayrıca Ulucami, Bursa Belediyesi, Bursa
Kozahanı ve Mescidi, Tarihte Bursa Yangınları, Bursa´da Hacılar Camii Tamiri
Münasebetiyle ve Bursa´da Tarihi Köprüler adlı kitabı ile Bursa Eski
Eserleri Sevenler Kurumu tarafından yıllık çalışmalarından oluşan birçok
broşür yayınlanmıştır.
Kazım Baykal
Öğretmenliği sırasında, sonradan
Bursa’ya önemli hizmetlerde bulunacak öğrenciler yetiştirdi. Bu öğrencilerin
arasından çok sayıda bilim insanı, mühendis, mimar, işadamı, sanayici,
siyasetçi, vali ve belediye başkanı çıkmıştır.
Bizim maceramız ise Kazım Hoca’nın, Eski Eserleri Sevenler Kurumu adına
1988’de Belediye Başkanlığı’na verdiği dilekçe ile başladı. Dilekçede,
Irgandı Köprüsü’nü aslı gibi canlandırmaya kararlı olduklarını belirtiyor ve
belediyenin desteğini istiyordu. İyi ki o zaman Fen İşleri Müdürü olan Sayın
Basri Sönmez tarihi eserlere meraklı olduğumu bildiği için dilekçeyi bana
havale etmiş...

Sonraki süreçte, Kazım Hoca dönemin valisine, Büyükşehir Belediye Başkanı
eski öğrencisi olan Teoman Özalp’a, Koruma Kurulu’na, Müze Müdürlüğü’ne,
Mimarlar Odası Bursa Şubesi’ne, Osmangazi ve Yıldırım Belediye
Başkanlıkları’na, Vakıflar Bölge Müdürlüğü’ne; her yere ama her yere, o
yaşlı ve hasta haliyle bizzat giderek, destek istedi, görüş aldı ve bir
ortak platform yaratma uğraşı verdi. Bütün bu çabaların sonucunda, tüm bu
kuruluşların bir araya gelerek bir ortak protokol imzalamalarını sağladı.
Budapeşte’de bir kongrede Irgandı’yı dünyaya tanıtan Prof. Dr. Yılmaz
Önge’yi Bursa’ya davet ederek, projenin içinde yer almasını sağladı. Bir
taraftan da, bütün eski belgeleri, kadı sicillerini, Irgandı’ya ait tüm
belgeleri topluyor, çeviriyor ve paylaşıyordu. İnanılmaz bir bilgi hazinesi
ama inadına mütevazı hocamla, coşkulu, heyecanlı bir çalışma temposuna
girdik. Kendisinin hızına ayak uyduramayan kamu kurumlarına bazen kızıyor,
sonra çoğu öğrencisi olan, kentin üst düzey yöneticilerini bir araya
toplayarak, Irgandı’nın hayata geçmesi için formül üretiyordu.
Kaynak: Bursa Büyükşehir Bel. web sitesi
KAZIM
BAYKAL SEMPOZYUM KİTABI
Bursa’nın en ünlü öğretmenlerinden birisi, Bursa’nın tarihi
mirasına sahip çıkan ilk aydınlardan birisi, Bursa’nın geleceğe taşıyacak,
taşıması gereken çok şeyi olduğunu yaşamı boyunca anlatan ve uygulayan ilk
eski eser severlerden birisi, Kazım Baykal. O, Bursa Eski Eserleri Sevenler
Kurumu kurucusu, 4. Genel Kurula kadar Başkan Vekili, 4. Genel Kurul’dan
öldüğü güne kadar Başkan (22 Temmuz 1992) olarak hizmet yürütmüştür. Bursa
Anıtları ile, Bursa’da zamana direnmeyi başarmış anıt değerler bulunduğunu,
canını dişine takarak anlatmış birisi. Bursa halkı adına değerbilirlik
örneği göstermiş bulunan Bursa Büyükşehir Belediyesi Yerel Gündem 21, Bahar
Hastanesi himayesinde Kazım Baykal’ı 100. Doğum gününü sempozyumla ve bu
kitapla kutlamış.
İçindeki yazılar siyah-beyaz fotoğraflarla bezenmiş. Kazım Baykal’ın yaşam
serüveni, mücadeleci kişiliği unutulmasın diye, Bursa’da başlayıp Bursa’da
biten bir ömre sığdırılmış onca koruma, onarma işi kayda geçirilsin diye
kotarılmış bir sempozyum belgesidir bu kitap. Koruma altına alınmış,
onarılmış (restorasyonu tamamlanmış) pek çok mimari özellikli eski yapı
halen nefes almaktadır Kazım Baykal sayesinde. Kitabın bildirilerden sonraki
bölümleri söz konusu eserlerin listesini içeriyor, fotoğraflarla
belgeleniyor. Bursa, gitgide tarihi değerlerini korumayı hayata geçirdiği
gibi, değerli sanatsever, tarih sever, doğasever, yani insan sever
kişilerini/kişiliklerini de unutmamayı, önemli günlerde anmayı gelenek
haline getirmeye başladı denebilir sempozyum vb. etkinlikler dolayısıyla.
Kazım Baykal Sempozyumu kitabı, Bursa Büyükşehir Belediyesi Gündem21 veya
Bahar Hastanesi yetkililerinden edinilebilir. İlgilenenler unutmasın!
KÜNYE: Kazım Baykal Sempozyumu, Prof. Dr. Mustafa Kara, Dr.
Nazım İntepe(ed.),
Bursa Büyükşehir Belediyesi Yerel Gündem 21 Yayınları, 208 sayfa, Basım
Yeri: İrfan Form & Matbaacılık, Bursa, 2005
Bursa Sevdalısı Kazım Baykal Anıldı
27.07.2009
Bursa’da eski eserlere sahip çıkması ve yaşatmasıyla bilinen Kazım Baykal,
vefatının 16. yıl dönümünde mezarı başında anıldı.
Eski
Eserleri Sevenler Kurumu Kurucu Başkanı Kazım Baykal, Emirsultan
Kabristanlığı’ndaki mezarı başında sevenleri tarafından dualarla anıldı.
Birçok tarihi eseri onarmasıyla bilinen Baykal’ı sevenleri yalnız
bırakmazken, ailesi dualar ederek Kuran ı Kerim okuttu. Baykal’ın kabristanı
başında torunları da yalnız bırakmadı. Eski eserlerin onarılmasında
katkısının unutulmaz olduğunu söyleyen Eski Eserleri Sevenler Kurumu Başkanı
Zafer Ünver, tarihe ve tarihi eserlere önem veren nadir insanlardan olduğunu
söyledi. Sağ kaldıkları sürece babalarının bıraktığı bayrağı daha yükseklere
taşıyacaklarını söyleyen oğlu Bumin Baykal, babasının hayatı boyunca
Bursa’daki 137 tarihi eserin restorasyonunda emeği geçtiğini die getirdi.
1980 darbesi sırasında babasının 1946 yılında kurduğu Bursa Eski Eserleri
Sevenleri Kurumu’nun da bile kapanmadığını kaydeden Baykal, Babam Bursa’daki
tarihi eserlere çok sahip çıktı. Bursa için elinden geleni yaptı. Ben de
onun görevini devam ettireceğim dedi.
Kaynak: http://www.haberciniz.biz/haber/bursa-sevdalisi-kazim-baykal-anildi-672625.html