Doğan Hızlan
25.12.2008 - Hürriyet
SÖZCÜKLER dergisinin yeni yeni sayısında, şairlerin birbirine bakışını
gösteren, Türk şiiri, eleştirisi açısından dikkate değer bir belge
yayımlandı.
Aynı sayfada Cahit Sıtkı Tarancı’nın
daktiloya çekilmiş bir şiiri ile, bu şiiri okuduktan sonra Nazım Hikmet’in
el yazısıyla ona cevap sayılacak şiiri var.
Belgeyi Piraye Hanım’ın arşivinde Yeşim Bilge bulmuş ve
Sözcükler’e göndermiş.
Önce açıklayıcı notu okuyalım:
“Yan sayfada gördüğünüz tek yaprakta iki şiir var: Biri,
Cahit Sıtkı Tarancı’nın 1947’de yazdığı ‘Bir Şey’ adlı şiir, o sıralar
dergilerde yalnızca birinci bölümü yayımlanabildiği için tamamı daktiloyla
yazılıp, şiirin kendisine adandığı Nazım Hikmet’e bir dost aracılığıyla
elden yollanmış.
Nazım Hikmet şiiri okuyunca ‘bir garip kuş’, ‘otur denmiş
oracıkta oturmuş’, ‘hapislerde çürür’ gibi sözlerle, sevgiyle de olsa bir
başkasının kendisine acıyarak bakmasından rahatsız olmuş, kendisine
yakıştırılan tanımlara kızarak aynı şiirin altına ‘Yatar Bursa Kalesinde’
adlı şiiri yazmış.
Önce Cahit Sıtkı Tarancı’nın ‘Bir Şey’ adlı şirini
okuyalım:
I.
Bir şey ki hava gibi ekmek
gibi su gibi
Lâzım insana lâzım onsuz
yaşanılmıyor
Ana baba gibi dost gibi
yavuklu gibi
Kalp titremeden göz
yaşarmadan anılmıyor
Bir şey ki gözünüzde
memleket kadar aziz
Aşk ettiğimiz kendimize dert
ettiğimiz
Adını çocuklarımıza
bellettiğimiz
Bir şey ki hasretine
dayanılmıyor
II.
Bir şey daha var yürek acısı
Utandırır insanı düşündürür
Öylesine başka bir kalp
ağrısı
Alır beni ta Bursa'ya
götürür
Yeşil Bursa'da konuk bir
garip kuş
Otur denmiş oracıkta oturmuş
Ta yüreğinden bir türkü
tutturmuş
Ne güzel şey dünyada hür
olmak hür
Benerci Jokond Varan Üç
Bedrettin
Hey kahpe felek ne oyunlar
ettin
En yavuz evlâdı bu
memleketin
Nâzım ağabey hapislerde
çürür
Ana
sayfada Nazım Hikmet’in el yazısıyla yazdığı ‘Yatar Bursa Kalesinde’ şiiri
ve altında N.H.Ran imzası var:
Sevdalınız komünisttir
On yıldan beri hapistir,
Yatar Bursa kalesinde.
Hapis ammâ, zincirini kırmış yatar,
En âlâ bir mertebeye ermiş yatar,
Yatar Bursa kalesinde.
Memleket toprağındadır kökü,
Bedreddin gibi taşır yükü,
Yatar Bursa kalesinde.
Yüreği delinip batmadan,
Şarkısı tükenip bitmeden,
Cennetini kaybetmeden,
Yatar Bursa kalesinde.
Sanatçı
duyarlılığına örnek iki iyi şiir.Geniş anlamda bakarsanız belki de birbirini
tamamlıyor.
|