Türkan Genç'in 25.3.2010'da Gazete Avrupa'da yayımlanan yazısıdır.      

Son yıllarda arkeolojiye artan ilgi, tarihi daha iyi öğrenmemizi sağlarken, topraklarımızın birçok kültürün, medeniyetin kaynağını olduğunu ispatlıyor.
Bursa'nın arkeolojik keşifler dünyasındaki önemi de giderek artmakta.
Arkeologlar, araştırmacılar, bilim adamları öyle keşifler yapıyorlar ki; insanı hayrete düşürüyor.
Bu hafta içinde ilginç bir keşif daha gerçekleşti.
Neydi o?

Keles'in Kıranışıklar köyü yakınlarında, sadece Bursa'nın değil, tüm Batı Anadolu'nun tarihini yeniden yazacak kadar önemli buluntulara rastlandı.
Uludağ Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nün 3 yıldır yürüttüğü, Bursa ve Çevresi Kültür Envanteri Projesi kapsamında yapılan çalışmalarda ortaya çıkan sonuçlar gerçekten şaşırtıcı.
Arkeoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Şahin ve ekibinin elde ettiği veriler, Anadolu tarihine ışık tutuyor.



Prof. Şahin'in de belirttiği gibi, son bulgular insanlığın dip tarihi açısından çok önemli.
Ne demek insanlığın dip tarihi?
Paleolitik Çağ'dan daha öncesi, Alt Paleolitik Çağ'dan söz ediliyor.
Yani, 1 milyon yıl ile 400 bin yılları arası.
Kıranışıklar köyü Belentepe mevkiinde bulunan taş aletler bu çağa ait!
Bu çağda görülen 'Acheul' kültürünün Bursa'da da yaşamış olduğunun açıkça kanıtıymış.
Anlayacağınız, bu keşifle birlikte, tarih yeniden yazılacak konuma geldi!
Böylece, iki yıl önce Uludağ eteklerinde keşfedilen Şahinkaya mağarasındaki buluntuların da tesadüfi olmadığı anlaşıldı!
Şahinkaya mağarasındaki buluntularla, Bursa'nın tarihinin 100 bin yıl öncesine dayandığı tahmin edilmişti. Ki hatta bu, Anadolu'daki en eski buluntu idi.
Son keşifle birlikte ise hayal bile edilemeyecek oranda eski bir tarihe ulaşıldı.

***

Prof. Dr. Mustafa Şahin'in verdiği bilgilere göre;
Taş alet yapan ilk insanlar yaklaşık 2,5 milyon yıl önce Afrika'da ortaya çıkmış.
Oradan yaklaşık 1,8 milyon yıl önce 'eski dünya'ya yayılmışlar.
Son keşifteki buluntular, Bursa çevresinde yaşamış olduklarının da kanıtı.
Belentepe'de, iki yüzeyli işlenmiş taş baltalar dikkat çekiyor.
Çeşitli taş aletler, bölgede doğal halde bulunan çakmak taşlarından yapılmış.
Kesin olan şu ki; Bursa çevresi toprakları tarihi zenginliklerle dolu.
Mağaralardan kalıcı barınma yerlerine geçiş, avcılık ve toplayıcılıktan sonra hayvanların evcilleştirilmesi, ticaret hayatı, kültürel yaşam, saraylar, krallar, kraliçeler, köyler, kentler...
Bursa'da biçimlenen öylesine çok şey var ki...
İnsan bunları öğrendiğinde, dünyaya daha farklı bir gözle bakıyor.

***

Arkeoloji; geçmişi, dünü, tarihi aydınlatan, ışık tutan arkeoloji, insanlığın gelişmesinde önemli bir bilim dalı.
Dolayısıyla birkaç yıl önce Uludağ Üniversitesi bünyesinde Arkeoloji Bölümü'nün kurulmasına, -geç kalınmış olsa da- çok sevinmiştim.
Bölümün açılmasından bu yana, kurucu Prof. Dr. Mustafa Şahin ekibiyle birlikte ciddi emekler vererek, değerli çalışmalara imza atıyor.
Bu alana ilginin ve sevginin yönelmesini sağlıyor.
Genel bazda düşündüğümüzde ise; ne yazık ki büyük emek ve araştırma sonucunda gün ışığına çıkarılan tarihi kalıntılara yeterince değer vermiyoruz.
Aslında hem ülkemiz, hem de kentimiz, tarihi eserler, kalıntılar ve tarihi özellikleri sayesinde, dünyadan büyük ölçüde turist çekme kapasitesine fazlasıyla sahip.
Yeter ki; devlet ve millet olarak, gereken özeni, alakayı gösterelim, desteği sağlayalım, kıymetini bilelim...
Böylesine zengin potansiyel başka nerede var?